Pupi Avati należy do tych mistrzów włoskiego kina, którzy pozostali bardzo aktywni aż do dziś – niemal rokrocznie spod jego kamery wychodzą kolejne filmy. Niestety, romans urodzonego w Bolonii reżysera z horrorem zdaje się dobiegać końca (po „L’arcano incantatore” z 1996 r. kolejny film grozy Avati nakręcił dopiero w 2007 r.), pozostawił jednak efekt w postaci jednego z najlepszych włoskich dreszczowców lat 70. – „La casa dalle finestre che ridono” („The House with Laughing Windows”). Obraz ten to coś więcej niż tylko dobre giallo, to prawdziwe arcydzieło …

Stefano, specjalista od restauracji dzieł sztuki, zostaje zatrudniony w niewielkim włoskim miasteczku – jego zadaniem jest odnowienie fresku przedstawiającego śmierć Świętego Sebastiana. Wkrótce po przyjeździe na miejsce mężczyzna spotyka mieszkającego nieopodal przyjaciela, który twierdzi, iż z malowidłem wiąże się przerażająca historia. Niestety, nie jest mu dane wyjawić sekret, gdyż zostaje zamordowany. Sam Stefano odbiera tajemnicze telefony z pogróżkami, które w połączeniu ze śmiercią przyjaciela skłaniają go do podjęcia własnego śledztwa. Okazuje się, iż kluczem do tajemnicy fresku i rozgrywających się w miasteczku dziwnych wydarzeń jest osoba nieżyjącego już malarza Legnianiego, którego obsesją była śmierć …

„The House with Laughing Windows” przytłacza widza przede wszystkim niesamowitym klimatem. Avati nie śpieszy się z rozwijaniem historii, która początkowo nosi cechy klasycznego giallo – następują kolejne tajemnicze morderstwa oraz telefony z pogróżkami. Pomału tworzy się jednak atmosfera zagrożenia i osaczenia, a kolejne wydarzenia dają widzowi do zrozumienia, że w niewielkiej miejscowości kryje się jakiś przerażający sekret. Nie ma tutaj jednoznacznych postaci, a kolejne zdarzenia coraz bardziej gmatwają intrygę, prowadząc do niesamowitego, zaskakującego rozwiązania. Do samego finału widz nie ma nawet pewności co do natury zagrożenia – czy za wszystkimi zbrodniami stoi kolejny psychopata w czarnych rękawiczkach, czy też siły nadprzyrodzone ? Dzięki temu film Avatiego ogląda się z zapartym tchem, mimo stosunkowo leniwego rozwoju akcji. Niebagatelną rolę w budowaniu klimatu odegrały też lokalizacje, min. tytułowy dom – zrujnowany, niepokojący i enigmatyczny, oraz budynek w którym zamieszkuje główny bohater i jego przyjaciółka. Muzyka skomponowana przez Amedeo Tommasiego jest dosyć oszczędna, pozbawiona rozmachu kompozycji Frizziego czy Simonettiego, ale w tym specyficznym filmie sprawdza się doskonale. Co ważne, zobaczymy też kilka scen gore, które zostały skupione w finałowych minutach, a ich wykonanie jest zadowalające.

Ciężar niełatwych ról w pełni udźwignęli aktorzy – w roli głównej błyszczy Lino Capolicchio, znany też z dwa lata późniejszego giallo „The Bloodstained Shadow” w reżyserii Antonio Bido, a przepięknym ozdobnikiem jest Francesca Marciano (jest to jedna z zaledwie kilku ról jakie zagrała w swej krótkiej aktorskiej karierze) jako nauczycielka. Nie brakuje także ciekawych postaci drugoplanowych, jak nieco tajemniczy Coppola (Gianni Cavina, współautor scenariusza) oraz miejscowy dziwak Lidio (Pietro Brambilla), które czynią ten niezwykły film jeszcze barwniejszym.

„La casa dalle finestre che ridono” to jeden z najlepszych włoskich filmów grozy jakie kiedykolwiek widziałem. Co prawda w powszechnej świadomości pozostaje on w cieniu najznakomitszych obrazów Dario Argento czy Lucio Fulciego, ale zupełnie niesłusznie – żaden szanujący się miłośnik włoskiego kina grozy nie ma prawa pominąć obrazu Avatiego, a osobom szczególnie zafascynowanym jego późniejszą twórczością polecić mogę jego kolejne filmy grozy, zwłaszcza „Zeder”, w którym reżyser buduje specyficzną atmosferę w bardzo podobny sposób.